Yaygın Olarak Kullanılan Farklı Şeker İsimleri

Peki ilave şeker yani eklenmiş şeker nedir? Günümüzde şekerler farklı biçimlerde olabilir ve özellikle paketlenmiş ve işlenmiş gıdalar ilave şekerler içerirler. Üreticiler bir ürünün lezzetini, raf ömrünü ve diğer özelliklerini geliştirmek için gıdalara ilave şekerler eklerler.

Fazla şeker almadığınızdan emin olmak için yapabileceğimiz en iyi şey bir ürünü satın almadan önce içerik listesini yani gıda etiketini inceleme alışkanlığı kazanmaktır. Gıda etiketlerinin nasıl okunduğu hakkında bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

İşte paketlenmiş gıdalarda şeker anlamına gelen ve sağlığa zararlı olan şeker isimleri.

1. Sakkaroz (Sükroz)

Sakkaroz (sükroz) genellikle “sofra şekeri” olarak adlandırılan, birçok meyve ve bitkide doğal olarak bulunan en yaygın şeker türüdür. Sofra şekeri genellikle şeker kamışından veya şeker pancarından elde edilir.

Sofra şekeri birçok işlenmiş gıdaya eklenir;

• Dondurma
• Şekerleme
• Hamur işleri
• Kurabiye
• Gazlı içecekler
• Meyve suları
• Konserve meyve
• İşlenmiş et
• Kahvaltılık tahıllar
• Ketçap

2. Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu (HFCS)

Yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS), özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde işlenmiş gıdalarda yaygın olarak kullanılan bir tatlandırıcıdır. Mısır nişastasından elde edilen bu tatlandırıcı üreticiler tarafından paketlenmiş yiyecek ve içecekleri tatlandırmak amacıyla daha ucuz olduğu için tercih edilir. Yüksek fruktozlu yiyecek ve içecekler ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıyı inceleyebilirsiniz.

Yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren besinler şunları içerir;

• Gazlı içecekler
• Ekmekler
• Bisküviler
• Şekerlemeler
• Dondurma
• Kekler
• Tahıl barları

3. Agave Şurubu

Agave şurubu olarak da adlandırılan agave nektarı, agav bitkisinden üretilen çok popüler bir tatlandırıcıdır. Genellikle sağlıklı gıda olarak düşünülen şekerli yoğurtlar ve mısır gevreklerinde kullanılan agave şurubu, kan şekeri seviyelerini yükseltmeyen doğal bir tatlandırıcı olarak pazarlanır. Bununla birlikte bugün tatlandırıcı üretilen agave şurubu yüksek oranda işlenir ve yaklaşık %85 oranında fruktoz içerir ki bu oran normal sofra şekerinden çok daha yüksek bir yüzdedir.

4. Glikoz ve Fruktoz İçeren Diğer Şekerler

İlave şeker ve tatlandırıcıların çoğu değişen miktarlarda hem glikoz hem de fruktoz içerir ve bunların çoğu rafine edilmiş yani işlenmiş olarak gıdalara eklenir. İşte birkaç örnek;

• Pancar şekeri
• Şeker pekmezi
• Esmer şeker
• Tereyağlı şurup
• Kamış suyu kristalleri
• Şeker kamışı
• Karamel
• Keçiboynuzu şurubu
• Pudra şekeri
• Hindistan cevizi şekeri
• Hurma şekeri
• Esmer şeker
• Florida kristalleri
• Meyve suyu
• Meyve suyu konsantresi
• Altın şeker
• Altın şurubu
• Üzüm şekeri
• Bal
• Ters şeker
• Akçaağaç şurubu
• Muskovado şekeri
• Panela şekeri
• Rapadura
• Ham şeker
• Rafineri şurubu
• Sorgum şurubu
• Sucanat
• Şeker pekmezi
• Turbinado şekeri
• Sarı şeker

5. Glikozlu Şekerler

Bu tatlandırıcılar, fruktoz dışındaki şekerlerle birleştirilen glikoz ve galaktoz gibi diğer şekerleri de içerirler. Bunlar;

• Arpa maltı
• Kahverengi pirinç şurubu
• Mısır şurubu
• Dekstrin
• Dekstroz
• Diyastatik malt
• Etil maltol
• Glikoz
• Glikoz katıları
• Laktoz
• Malt şurubu
• Maltodekstrin
• Maltoz
• Pirinç şurubu

6. Fruktozlu Şekerler

Fruktoz meyve ve sebzelerde doğal olarak ya da işlenmiş gıdalarda ilave şeker formunda bulunur. Saf fruktoz basitçe fruktoz veya kristalin fruktoz olarak adlandırılır. Fruktoz hakkında daha detaylı bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

7. Diğer Şekerler

Glikoz ve fruktoz içermeyen ve yaygın olarak kullanılmayan birkaç ilave şeker daha vardır. Bunlar daha az tatlıdırlar, ancak yine de bazen tatlandırıcı olarak kullanılırlar. Bunlar;

• D-riboz
• Galaktoz

Yüksek şeker tüketiminin sağlığa olumsuz etkileri büyük oranda ilave şeklerden kaynaklanmaktadır. Ancak meyveler, sebzeler ve süt ürünleri gibi doğal olarak şeker içeren tüm yiyeceklerden kaçınmaya gerek yoktur. Çünkü bunlar aynı zamanda lif, vitamin, mineral ve diğer faydalı bileşikleri de içerirler. Şeker tüketimini azaltmanın en iyi yolu paketlenmiş ve işlenmiş gıdaları azaltmaktır. Bununla birlikte satın aldığınız paketlenmiş yiyeceklerde şeker yerine kullanılan birçok farklı şeker isimleri olduğunu ve bunların zararlı olduğunu unutmayın. Gıda ambalajlarında dikkat etmeniz gereken gerçekler ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

Bu Şekerlere Dikkat! Paketlenmiş Gıdalarda Şeker Yerine Kullanılan Farklı İsimlerin Listesi yazısı ilk olarak zencefilgiller.com üzerinde yayınlanmıştır.

En Yanıltıcı İddialar

Tüketiciler olarak hepimizin satın alma davranışları değişiklik gösterir. Bir ürünü satın alırken, daha sağlıklı olduğunu düşündüğümüz için ya da en iyisi olduğunu düşündüğümüz için satın alıyor olabiliriz. Nedeni her ne olursa olsun tükettiğimiz bu gıdaların içinde gerçekten ne olduğunu keşfetmek, bize yeni bir farkındalık kazandırabilir. Ancak endişelenmenize gerek yok, çünkü bu paketli gıdaların arka yüzü yani gıda etiketleri bize gerçekleri gösteriyor. Gıda etiketlerinin nasıl okunur? konu ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

1. Az Yağlı veya Yağsız Ürünler

Bazı gıdaların üzerinde “az yağlı”, “yağı azaltılmış” veya “yağsız” yazdığını fark etmişsinizdir.
Siz de “yarım yağlı süt sağlıklı mı” diye düşünmüş olabilirsiniz. Ancak bu ürünlerin çoğu hiç de sağlıklı değil. Yağı azaltılmış bu yiyecekler, tam yağlı olanlar kadar lezzetli değil ve çok daha az insan bu ürünleri tüketmeyi tercih ediyor. Ancak gıda üreticileri bu ürünlerdeki lezzeti artırmak ve insanları satın almaya teşvik etmek için ilave şeker ve katkı maddeleri kullanıyorlar. Bu gıdaların sağlıklı bir seçim olmadığını unutmayın ve mutlaka içindekiler listesini kontrol edin.

2. Trans Yağ

Bazı işlenmiş gıdaların etiketlerinde genellikle “trans yağ içermez” yazısı bulunur. Bunun mutlaka doğru olması gerekmez. Bir ürün, porsiyon başına 0,5 gramdan daha az trans yağ içerdiği sürece, bunu etikete koymalarına izin verilir. Trans yağ içeren ürünler satın alırken, içindekiler listesini kontrol ettiğinizden emin olun. Etiketin herhangi bir yerinde “hidrojene” kelimesi görünüyorsa, o zaman trans yağlar içerdiğini anlayabilirsiniz. Trans yağlar hakkında bilgi almak için buradaki yazıyı inceleyebilirsiniz.

3. Tam Tahıllı

Günümüzde artık tam tahıllı yiyeceklerin en sağlıklı seçim olduğuna dair inanç artmaya başladı. Tabi ki de tam tahılların, rafine tahıllara göre sağlıklı olduğunu biliyoruz. Ancak piyasadaki işlenmiş gıdaların çoğundaki tam tahıl taneleri çok ince bir un haline getirildiği için, rafine olanları kadar hızlı bir şekilde kan şekerinizi yükseltirler. Ayrıca gıdalarda az miktarda tam tahıl bulunsa bile, şeker ya da yüksek fruktozlu mısır şurubu gibi birçok zararlı madde de eklenmiş olabilir. Sağlık ekmek seçmek için dikkat etmeniz gerekenler ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

4. Glutensiz

Glutensiz bir beslenme özellikle çölyak hastaları, gluten hassasiyeti veya buğdaya duyarlı olan kişiler için oldukça önemli. Ancak bu tarz rahatsızlıkları olmayan kişiler bile glutensiz beslenmeyi tercih edebiliyor. Bununla birlikte, “glutensiz” olarak etiketlenen ürünler genellikle sağlıklı değildir ve çok daha pahalıdırlar. Glutensiz demek sağlıklı demek değildir. Bu ürünler sadece buğday, çavdar gibi bileşenler içermezler ancak yüksek oranda işlenirler, sağlıksız yağlar ve şeker ile yüklenirler. Gluten intoleransı olanların kaçınması gereken ve yiyebileceği yiyecekler ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

5. Şekersiz

Ne yazık ki çoğu kişi satın aldığı ürünün gıda etiketini (içerik listesini) okumuyor. Ancak gıda etiketlerini okuyanlar için bile, üreticiler gerçek içeriği gizlemenin yollarını buluyorlar. Bazı ürünler şeker bakımından oldukça yüksektir, ancak bir ürünün şekersiz olması sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Örneğin; şekersiz kolada şeker var mı? diye sorabiliriz. Gıda üreticileri, tüketicilerin ürünleri az şekerli olduğunu düşünmesi için farklı şeker türleri kullanıyorlar. Örneğin; ürünler yüksek fruktozlu mısır şurubu, hurma şekeri içerebilir, ancak bunların hepsi şeker için kullanılan farklı isimlerdir. Bu, işlenmiş gıdalardaki gerçek rafine şeker miktarını maskelemek için akıllıca bir yoldur. Yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren yiyecekler hakkında bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

6. Kalori

Ürünlerin gerçek kalori ve şeker içeriği genellikle gizlenir. Peki ama gerçekte tükettiğiniz ürün kaç kalori? Gıda üreticileri, ürünlerinin porsiyon başına yalnızca belirli bir kalori içerdiğini söyleyerek sizi yanıltabilirler. Gıda etiketlerini okurken, ürünün içerdiği porsiyon sayısını da kontrol edin. Örneğin, bir paket bisküvi porsiyon başına 100 kalori ve 27 gram şeker içerebilir. Ancak paketin tamamı üç porsiyona karşılık geliyorsa ve siz de bütün paketi yediyseniz, bu toplam 200 kalori ve 81 gram şeker anlamına gelmektedir.

7. Meyve Aromalı

İşlenmiş yiyeceklerin çoğu, bize doğal gelen bir tada sahiptir. Örneğin; portakal aromalı bir şekerin tadı gerçekten portakal gibidir. ancak içinde portakal yoktur ve tadı şekerden, portakal aroması ise yapay kimyasallardan gelir. Peki muzlu sütün içinde muz var mı? İşte bu ürünlerde doğal meyvelerin tadı olması, ürünün de içinde olduğu anlamına gelmez ve bunlar gerçek tadına uygun tasarlanmış kimyasallar, yani yapay aromalardır.

8. Gıda Takviyeleri

İşlenmiş ürünler ya da bazı gıda takviyeleri özellikle sağlıklı olduğu düşünülen içerikleri çok küçük miktarlarda içerebilirler. Bu tamamen bir pazarlama hilesi olabilir. Bu şekilde pazarlamacılar, ebeveynleri kendileri ve çocukları için sağlılı seçimler yaptıklarını düşünmelerine ikna edebilirler. Örneğin; gıda takviyeleri gibi ürünlerin ambalajlarında “.. vitamini içerir” ya da “.. açısından zengindir “ yazabilir. Ancak belirgin bir şekilde sergilenen bu bileşenler genellikle çok küçük miktarlarda eklenmiş olabilirler.

9. İçerikleri Gizleme

Pek çok insan belirli gıda bileşenlerinin sağlığa verdiği zararlardan dolayı bunlardan kaçınmayı seçer. Ancak gıda üreticileri bu tartışmalı içerikleri insanların bilmediği teknik terimleri kullanarak içeriği gizleyebilir. Örneğin çoğunuz televizyondan ya da sosyal medyadan monosodyum glutamat (MSG) yani çin tuzu olarak bilinen katkı maddesinin zararlarını duymuş olabilirsiniz. İşte bu içerik gıda ambalajında E621 olarak adlandırılmış olabilir! Ayrıca E420 olarak bilinen sorbitol ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

10. Form Bisküviler

Düşük karbonhidratlı diyetler son birkaç yılda oldukça popüler olmuştur. Gıda üreticileri trendi yakalayarak çeşitli düşük karbonhidratlı, light ya da form ürünler sunmaya başladı. Bu yiyecekler de, tıpkı az yağlı yiyeceklerde olduğu gibi sağlıklı değildir. Bu ürünler genellikle yüksek oranda işlenmiş ve sağlıksız malzemelerden yapılmış abur cuburlardır. Düşük karbonhidratlı diyet hakkında bilgi almak için buradaki yazıyı inceleyebilirsiniz.

11. Organik Ürünler

Peki organik ürünler gerçekten organik mi? Organik ve doğal ürünlerin daha sağlıklı olduğu bilinse de, ne yazık ki bir ürünün organik olması onun sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Bir ürünün doğal ya da organik olabilmesi için belirli standartlara göre kontrol edilmiş ve belgelenmiş olamsı gerekmektedir. Peki organik ürünler nasıl anlaşılır? Bunu anlamanın tek yolu ise ürün ambalajında organik tarım logosununun belgelenmesidir.

Sağlıklı beslenmeye çalışırken bu tuzaklara düşmemek adına ne yediğimizin farkında olmak ve sorgulamak, gerçeklerle yüzleşmemize yardımcı olabilir. Dürüstlük ve şeffaflık hayatın birçok alanında önemli değerlerdir ve yediklerimiz de bu konuda istisna değildir. Bir ürünü satın almadan önce gıda ambalajını ve gıda etiketini inceleme alışkanlığı bize yediklerimizin içindeki gerçekleri tam olarak söyleyebilir.

Gıda Paketleri Sizi Aldatmasın! Gıda Sektörünün En Büyük 11 Yalanı yazısı ilk olarak zencefilgiller.com üzerinde yayınlanmıştır.

Gıda Etiketleri Nasıl Okunur?

Aslında, beslenme gerçekleri yani gıda etiketleri ilk kez 1990 yılında oluşturulduğunda, gıdalarımızın içerdiği bileşenler ve besinler hakkında bilgilendirmek ve bu gıdaların yapabileceği sağlık iddialarını doğrulamak için bir araç olarak tasarlanmıştı. Ancak şimdilerde paketlenmiş ürünlerin tasarımında, bazı beslenme bilgilerinde yanıltıcı hileler kullanılırken, gıda etiketleri hakkında bilinçli olmamız için iyi bir zamandır. Peki gıda etiketleri daha iyi seçimler yapmamıza yardımcı oluyor mu? ya da etiketleri kullanabilecek kadar anlıyor muyuz?

Reklamların Sizi Kandırmasına İzin Vermeyin

Gıda etiketlerine ilişkin ayrıntılı bilgiler, ürün için yapılan sağlıkla ilgili iddiaları bazen çürütebilir. Yiyecek paketlerinin ön etiketleri, sağlıkla ilgili iddialarda bulunarak sizi ürün satın almaya çekmeye çalışır. Üreticiler genellikle bu etiketleri kullanma biçimlerinde yanıltıcı olma ve bazı durumlarda tamamen yanlış olan sağlık iddialarını kullanma eğilimindedirler. Bu, tüketicilerin içerik listesi üzerinde kapsamlı bir inceleme yapmadan sağlıklı seçenekler seçmesini zorlaştırır. Gıda etiketleri, etiketin ön kısmının gerçekten doğru olup olmadığını bilmenize yardımcı olur.

İçindekiler Listesini İnceleyin

Ürün içerikleri en yüksekten en düşüğe doğru miktarlarına göre listelenmiştir. En iyi pratik kural, yediklerinizin en büyük kısmını oluşturduğu için ilk üç malzemeyi taramaktır. Bileşenler doymuş yağ, sodyum (tuz) ve ilave şekerler içeriyorsa, ürünün sağlıksız olduğunu varsayabilirsiniz. Örneğin, çok fazla doymuş yağ ve sodyum yemek, kardiyovasküler hastalık ve yüksek tansiyon gibi bazı sağlık sorunlarının gelişme riskinin artmasıyla ilişkilidir. Doymuş ve doymamış yağlar ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

Porsiyon Bilgileri

Gıda etiketlerindeki enerji ve besin öğeleri tablosunda 1 porsiyon ve 100 gram için değerler belirtilmektedir. Ancak porsiyon bilgileri ne kadar yemeniz veya içmeniz gerektiği konusunda bir tavsiye değildir. Bununla birlikte, bu porsiyon boyutları genellikle insanların bir oturuşta tükettiklerinden çok daha küçüktür. Örneğin; 1 porsiyon dörtte bir kurabiye, tek bir bisküvi veya yarım kutu kola için verilmiş olabilir. Bunu yaparken üreticiler tüketicileri yiyeceklerin daha az kaloriye veya daha az şekere sahip olduğunu düşünmeleri için aldatmaya çalışıyorlar. Özellikle yiyecek paketlerinde ürünün kaç porsiyona eş değer olduğuna dikkat etmek gerekir. Pek çok kişi gerçekte iki, üç veya daha fazla porsiyon tüketebileceğinden, bu gıda etiketlerinde belirtilen kalori ve besin değerlerinin iki, üç veya daha fazla katına karşılık gelir.

Kalori

Kalori, bir yiyeceğin bir porsiyonundan ne kadar enerji aldığınızın bir ölçüsünü sağlar. Sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmak veya kiloyu korumak için, yediğiniz ve içtiğiniz kalori miktarını dengelemeniz gerekir. Yetişkinler için önerilen referans aralığı günlük 2.000 kaloridir. Ancak kalori ihtiyaçları yaş. cinsiyet ve fiziksel aktivite seviyelerine göre de değişebilir. Tükettiğiniz porsiyon sayısı, gerçekte yediğiniz kalori miktarını belirler. Günde çok fazla kalori almak, aşırı kilo ve obezite ile bağlantılıdır.

Peki buraya kadar durumu bir örnek ile açıklayalım; bir porsiyon bisküvi için gıda etiketinde belirtilen enerji miktarı 200 kalori olsun. Peki ya tüm paketi yediyseniz? Bu yaklaşık 5 porsiyon veya 1.000 kalori tükettiğiniz anlamına gelmektedir (gıdalarda 1 paket ürünün kaç porsiyona karşılık geldiği belirtilmiştir).

Şeker İçin Farklı İsimler

Şekerler birçoğunu tanımadığımız çeşitli isimlerle anılır. Gıda etiketlerindeki enerji ve besin öğeleri tablosunda toplam şeker, süt ve meyvelerdeki şeker (fruktoz) gibi birçok sağlıklı yiyecekte bulunan şekerlerin yanı sıra ilave şekerleri de içerebilir. Fruktoz ve ilave şekerler ile ilgili bilgi almak için buradaki yazıya göz atabilirsiniz.

Yanlışlıkla çok fazla şeker tüketmekten kaçınmak için, içerik listelerinde aşağıdaki şeker isimlerine dikkat edin;

• Şeker türleri: pancar şekeri, esmer şeker, tereyağlı şeker, şeker kamışı, pudra şekeri, hindistan cevizi şekeri, hurma şekeri, altın şeker, ters şeker, muskovado şekeri, organik ham şeker, raspadura şekeri, buharlaştırılmış kamış suyu.
• Şurup türleri: keçiboynuzu şurubu, altın şurubu, yüksek fruktozlu mısır şurubu, bal, agave şurubu, malt şurubu, akçaağaç şurubu, yulaf şurubu, pirinç kepeği şurubu ve pirinç şurubu.
• Diğer ilave şekerler: arpa maltı, melas, şeker kamışı suyu kristalleri, laktoz, mısır tatlandırıcısı, kristalin fruktoz, dekstran, malt tozu, etil maltol, fruktoz, meyve suyu konsantresi, galaktoz, glikoz, disakkaritler, maltodekstrin ve maltoz.

Şeker için daha birçok isim var, ancak bunlar en yaygın olanlarıdır. Bunlardan herhangi birini veya birkaçını içindekiler listesinde görürseniz, ürün ilave şeker bakımından yüksektir.

Gıda etiketleri nasıl okunur? bunun bilincinde olmak bize tam olarak ne aldığımızı ve yediğimizi söyleyebilir. Kişisel beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için besin etiketlerini kullanabilirsiniz. Gıda etiketlerini okumak kafa karıştırıcı ve zor gibi görünse de, bu konu için biraz araştırma yapmak ve çabalamak durumun ciddiyetinin farkına varmamızı sağlayabilir.

Yediklerimizin Arka Yüzü: Gıda Etiketleri Nasıl Okunur? yazısı ilk olarak zencefilgiller.com üzerinde yayınlanmıştır.